شب يَلدا يا شب چلّه يکی از جشن های کهن ايرانی است. در اين جشن، طی شدن بلندترين شب سال در نيم کرهٔ شمالی گرامی داشته می شود. اين شب به زمان بين غروب آفتاب از ۳۰ آذر (آخرين روز پاييز) تا طلوع آفتاب در اول ماه دی (نخستين روز زمستان) گفته می شود. ايرانيان و بسياری از ديگر اقوام شب يلدا را جشن می گيرند. اين شب در نيم کره شمالی با انقلاب زمستانی مصادف است و به همين دليل از آن زمان به بعد طول روز بيش تر و طول شب کوتاه تر می شود.

     واژهٔ «يلدا» ريشهٔ سريانی دارد و به معنای «ولادت» و «تولد» است. منظور از تولد، ولادت خورشيد (مهر/ميترا) است. روميان آن را ناتاليس آنايکتوس يعنی روز تولد مهر شکست ناپذیر می نامند. ابوريحان بيرونی از اين جشن با نام «ميلاد اکبر» نام برده و منظور از آن را «ميلاد خورشيد» دانسته است.